ጽግያት

Mens

ጽግያት መድመይቲ ካብ ማህጸን ኾይኑ ብብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ዳርጋ ሓንሳብ ኣብ ወርሒ ይወጽእ።

En almanacka där någon ringar in dagar med en röd penna. Illustration.

መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ሞንጎ ነፍስ ወከፍ  ጽግያት ኣርባዕተ ሰሙን ይሓልፍ።  ጓል ኣንስተይቲ ጽግያት ኣብ ትጅምረሉ እዋን ግን  እቲ ኣብ መንጎ ነፍስ ወከፍ ጽግያት ዘሎ ግዜ ክነውሕ ወይ ክሓጽር ይኽእል።   

ዝተፈላለያ ደቂ ኣንስትዮ ዝተፈላለየ ብዝሒ ይደምያ።  ብዙሕ ኣብ ትደምይሉ ግዜ እቲ ደም ቀይሕ ይኸውንን ዕንኳር ክህልዎ'ውን ይኽእልን። ኣብ መወዳእታ ጽግያት እቲ ደም ቀይሕ-ሓመዳዊን ንቑጽን  ክኸውን ይኽእል።  ካብ 3ተ ክሳብ 7ተ መዓልታት ምድማይ ድማ ልሙድ እዩ።

ዝበዝሓ ደቂ ኣንስትዮ ቀዳመይቲ ጽግያት ኣብ ሞንጎ 12ን 14ን ዓመተን ይጅምራ።  ገሊአን ኣብ ሞንጎ 9ተን 16ተን ዓመተን ይመጸን።  ክሳዕ 16ተ ዓመት ጽግያት እንተ ዘይመጺኡኪ ናብ skolsköterskan ወይ ናብ ungdomsmottagning ክትከዲ ኣለኪ።

ቃንዛ ጽግያት

ኣብ መጀመርያ ጽግያት ኣብ ከብዲ ወይ  ኣብ ሕቖ ቃንዛ ከገብር ንብር እዩ።  ገለ ሰባት  ብርቱዕ ቃንዛ ይስምዐን። ቃንዛ ጽግያት ሓደገኛ ኣይኮነን።

ቃንዛ ንምጉዳል ክትፍትንዮም ትኽእሊ ገለ ነገራት ሲዒቦም ተዘርዚሮም ኣለው፣

  • ትፈትውዮ ዓይነት ምንቅስቓስ ግበሪ። ንኣብነት ዮጋ፣ ብእግሪ ምንቅስቓስ ወይ  ምስዕሳዕ።
  • ኣብቲ ቃንዛ ዝገብረልኪ ቦታ ምውቕ ዝበለ ነገር ኣቐምጢ።
  • ቃንዛ ጽግያት ኣብ ዝጅምረሉ ግዜ ብዘይ ትእዛዝ ሓኪም ክውሰዱ ዝኽእሉ ፈውሲ ቃንዛ ውሰዲ።

 

En person som ligger i en soffa och vilar. Hon ser ut att ha ont.

ቃንዛ ቅድሚ ጽግያት

ቅድሚ ጽግያት ዘሎ መዓልታት ጓሂ ወይ ቍጥዐ ክስምዓኪ ንብር እዩ።  እዚ PMS ይበሃል።  PMS ብከምዚ ዝስዕብ ክስምዓኪ ይኽእል።

  • ትቑጥዒ ወይ ብቐሊሉ ትበኽዪ።
  • ትደኽሚ።
  • ኣብ ኣጥባትኪ ቃንዛ ይስምዓኪ።
  • ካብ ንብር ንላዕሊ ትጠምዪ።

መብዛሕትኡ ግዜ ጽግያት ምስ ጀመረ እዚ ቃንዛ ዝግ ይብል እዩ።  ርግእ ምባልን ጽብቕ ምምጋብን  ክሕግዝ ይኽእል እዩ። ምንቅስቓስ እውን ጽቡቕ እዩ። 

 

ጽግያት ምስ ዝኸብደኪ ሓገዝ ክትረክቢ ትኽእሊ ኢኺ

ሓደሓደ ግዜ ንጽግያትኪ ዝምልከት ሓገዝ ከድልየኪ ይኽእል ይኸውን።  ኣብ ከምዚ ኩነታት ምስ skolsköterskan, ungdomsmottagning ወይ vårdcentral ርክብ ግበሪ።  እዞም ዝስዕብ ሓገዛት  ክትረኽቢ ትኽእሊ:

  • ብዙሕ ትደምዪ።  ዝወሓደ ንኽትደምዪ ዝገብር ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
  • ጽግያት ምምጻእ ኣቋሪጹ።  ስለ ምንታይ ከም ዘቋረጸ ንምፍላጥ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
  • ብዙሕ ቃንዛ ኣለኪ ወይ ብሰንኪ ጽግያት ብዙሕ ሕማቕ ይስምዓኪ።  ሓኪም ዝሕግዙ  መድሃኒት ክእዝዘልኪ ይኽእል።
  • ጽግያትኪ ከተሰጋግርዮ ወይ ውን ጠቕላላ ከተቋርጽዮ ትደልዪ።  ነዚ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
  • ስለ ዝተኸንሸብኪ ኣብ ብልዕትኺ ቃንዛ ይገብረልኪ ወይ  ጽግያትኪ ኣዝዩ ኣሸጋሪ ይኸውን ።  ነዚ ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ።
  • ብዛዕባ ጽግያትኪ ሕቶ ኣለኪ። ሓንቲ መሕረሲት ክትምልሰልኪ ትኽእል።

መከላኸሊ ጽግያት

ኣርባዕተ ዝተፈላለዩ ክግዝኡ ዝኽእሉ መከላኸሊ ጽግያት ኣለዉ፣  ሞዴስ፣ ንእስ ዝበለ ሞዴስ፣ ታምፖን፣ ናይ ጽግያት ኩባያን ድማ ይበሃሉ።  ኵሎም ብጀካ ናይ ጽግያት ኩባያ ኣብ ናይ መግቢ ዱካውንቲ፣ ኣብ ኪዮስክታትን ፋርማስታትን ይርከብ።  ናይ ጽግያት ኩባያ ብመንገዲ ኢንተርነትን ኣብ ገለ ገለ ፋርማስታትን ክግዛእ ይከኣል። 

En binda utan blod. Illustration.

ሞዴስ (Binda)

ሞዴስ ነቲ ደም ይመጽዮ።  እቲ ሞዴስ ኣብ ሙታንቲ ይኸውን።  ነቲ ሞዴስ ኣብ ቦትኡ ዝሕዞ ብሓደ ወገኑ  ኮላ ኣለዎ።    ዝተፈላለየ  ዓቐን ሞዴስ ኣሎ።   ዝበዝሓ ደቂ ኣንስትዮ ኣብተን ቀዳሞት መዓልታት ጽግያት ደጋጊመን ሞዴስ ምቕያር የድልየን።  ነቲ ሞዴስ ንነዊሕ ግዜ እንተ ተጠቂምኩሉ ክጨኑን ከዝሩቕን ይጅምር።

ንእስ ዝበለ ሞዴስ (Trosskydd)

እዚ ከም ሞዴስ ኴይኑ ግና ንእስ ዝበለ እዩ።  ኣብ ምውዳእ ናይ ጽግያት ቍሩብ ደም ጥራይ ኣብ ዝመጸሉ ጊዜ ክትጥቐምሉ ትኽእሊ። ገሊኣተን ምናልባት ታምፖን ምስ መልአ ደም ናብ ሙታንቲ ከይዞርቕ ኣብ ልዕሊ ታምፖን ንእስ ዝበለ ሞዴስ ይጥቐማ። 

Tre tamponger utanför sina förpackningar. Illustration.

ታምፖን (Tampong)

ሓደ ታምፖን ኣብ ውሽጢ ብልዕቲ ተእትውዮ።  እዚ ደም ንግዳም ንኸይወጽእ ይመጽዮ።   ታምፖን ጌርኪ ክትሕጸብን ስፖርት ክትገብርን ትኽእሊ።

ዝተፈላለየ  ዓቐን  ኣሎ። እንተ ብዙሕ ትደምዪ ኾይንኪ ዓቢ ታምፖን ተጠቐሚ። ዋላ ጾታዊ ርክብ ጌርኪ ዘይትፈልጢ ኩኒ ታምፖን ክትጥቐሚ ትኽእሊ ኢኺ።

Snippan i genomskärning från sidan så att det syns hur tampongen sitter i slidan. Utsatt med pilar finns livmoder, slida, tampong och slidöppning. Illustration.

መጀመርያ እዋን ታምፖን ትፍትንሉ ግዜ ብዙሕ ጽግያት ኣብ ዘጋጥመኪ ግዜ ግበርዮ፡ ምኽንያቱ ሽዕኡ ብቐሊሊ ንውሽጢ ክኣትወልኪ ሰለ ዝኽእል። ሽዑ ንእሽተይ ዓቐኑ ምረጺ። ነእጋርኪ ፍንትት ኣቢልኪ ተዀይጥኪ ኮፍ እንተ ኢልኪ ብቐሊሉ ክኣትወልኪ ይኽእል።

የእዳውኪ ተሓጺብኪ ኣንቕጽዮ።

  • ንታምፖን ዝሽፍን ጎማ እለይዮ።
  • እቲ ቑጻር ዘይብሉ ጫፍ እዩ ናብ ከፋት ብልዕቲ ዝኣቱ።
  • በታ ታምፖን ዘይሓዘት ኢድኪ ንኸንፈር ብልዕትኺ ጋልህዮ።
  • ንኸፋት ብልዕትኺ ረኺብኪ ንታምፖን ኣእትውዮ።
ብልዕቲ ንድሕሪት ገጹ ዝቐነነ ስለ ዝኾነ እቲ ታምፖን ቍሩብ ንድሕሪት ገጹ  ክኣቱ ኣለዎ።  ቍሩብ ሕዝ ከብል ይኽእል እዩ፡ ግን ዝኾነ ኣካል ብዝኾነ ይኹን መገዲ ዝጉዳእ የለን።

እቲ ታምፖን ውሽጢ ኣብ ብልዕቲ ክኸውን ኣለዎ።  በቲ ሓደ ወገን ዘሎ ቑጻር ከኣ ንደገ ጠልጠል ክብል ኣለዎ።  እቲ ታምፖን ክስምዓኪ የብሉን።  እንተ ይስምዓኪ ኣሎ ኾይኑ ብዝያዳ ንውሽጢ ድፍእዮ።  ቍሩብ ንውሽጢ ክትደፍእዮ ፈትኒ። ባዕሉ ንደገ ክወጽእን ኣብ ውሽጢ ኣካላት ክጠፍእ ኣይክእልን እዩ።

ኣብ ከክንደይ ግዜ ታምፖን ክቕይር ኣሎኒ?

ታምፖን ብደም ክመልእ ጀሚሩ ኣብ ትብልሉ ግዜ ቐይርዮ። ሽዑ ነታ ገመድ ክትስሕብያ ከለኺ ብቐሊሉ ክወጽእ ይኽእል። እንተ ንምውጻእ ተሪሩ ግን ንቑጽ ኣሎ ማለት ስለ ዝኾነ ምቕያር ኣየድልየክን እዩ።

ታምፖን ምስ ኣውጻእክዮ ኣብ ናይ ሽቓቕ ወረቐት ጠቕሊልኪ ኣብ ናይ ወረቓቕቲ ጎሓፍ ደርብይዮ። 

ታምፖን ኣብ ግዜ ለይቲ ክትጥቀምሉ ትኽእሊ ኢኺ።  ክትድቕሲ ከለኺ ግበርዮ፣ ኣብ ዝተሳእክሉ ከኣ ቀልጢፍኪ ቐይርዮ።  ታምፖን ጌርኪ ክትሕምብሲ ወይ ክትሕጸቢ ትኽእሊ ኢኺ።  ተሓጺብኪ ወይ ሓንቢስኪ ምስ ወዳእኪ ቀይርዮ።

ታምፖን ምውጻእ ክኣቢ ይኽእል’ዶ?

ታምፖን ምውጻእ ክኣቢ ብጣዕሚ ዘይልሙድ እዩ።  ኣብ ኣእጋርኪ ኮፍ ኢልኪ ኣጻብዕኪ ኣእቲኺ  ነቲ ገመድ ወይ ነቲ ታምፖን ሒዝኪ ስሓብዮ። እቲ ታምፖን ምውጻእ እንተ ኣብዩኪ ኣብ ungdomsmottagning ካብ መሕረሲት ሓገዝ ክትረኽቢ ትኽእሊ ኢኺ።

En hand som håller i mensskyddet menskopp, som ser ut som en liten tratt i gummi.

ኩባያዊ ሞዴስ (Menskopp)

ኩባያዊ ሞዴስ ካብ ልስሉስ ጎማ እዩ ዝስራሕ ንብዙሕ ዓመታት ድማ ከገልግል ይኽእል። 

ኣብ ውሽጢ  ብልዕትኺ ኢኺ ተእትውዮ እቲ ደም ከኣ ኣብታ ኩባያ  ይተርፍ።  ኩባያዊ ሞዴስ ካብ ሞዴስ ወይ ታምፖን ንላዕሊ ደም ክሕዝ ይኽእል። 

ኩብያዊ ሞዴስ ጌርኪ ክትሕጸቢ ትኽእሊ ኢኺ።

ከምዚ ዝስዕብ ግበሪ

እቲ ገፊሕ ክፋሉ እዩ ቀዲሙ ዝኣቱ። ነእጋርኪ ፍንትት ኣቢልኪ ተዀይጥኪ ኮፍ እንተ ኢልኪ ብቐሊሉ ክኣትወልኪ ይኽእል።

  • የእዳውኪ ተሓጸቢ።
  • በታ ኩባያዊ ሞዴስ ዘይሓዘት ኢድኪ ንኸንፈር ብልዕትኺ ጋልህዮ።
  •  
    ንኩባያዊ ሞዴስ ጭፍልቕ ኣቢልኪ ናብ ውሽጢ ብልዕቲ ኣእትውዮ። ሽዕ ባዕሉ ንከፋት ምሉእ ብምሉእ ንምዕባስ ቕርጺ
    ክቕይር እዩ።
    ንኩባያዊ ሞዴስ ጭፍልቕ ኣቢልኪ ናብ ውሽጢ ብልዕቲ ኣእትውዮ። ሽዕ ባዕሉ ንከፋት ምሉእ ብምሉእ ንምዕባስ ቕርጺክቕይር እዩ።

ብጻብዕኪ ነቲ በቲ ሓደ ጫፍ ዘንጊ ክትድህስስዮ ክትክእሊ ኢኺ ግን ንግዳም ክወጽእ የብሉን።

ከተውጽእዮ ከለኺ በቲ ዘንጊ እዚ ስሓብዮ።  እቲ ኣብኡ ዝጸንሕ ደም ኣብ ሽቓቕ ክዓውዮ።  ሽዑ ነዚ ኩባያዊ ሞዴስ ብሳብናን ምውቕ ማይን ሕጸብዮ።  ነዚ ኩባያዊኢ ሞዴስ ካብ ክልተ ክሳዕ ኣርባዕተ ግዜ ንመዓልቲ ምሕጻብ እኹል እዩ።

ብዛዕባ ብልዕቲ ጓል ኣንስተይቲ ኣብዚ ብተወሳኺ ከተንብቢ ትኽእሊ። 

እዚ ፊልም ካብ RFSU እዩ

To the top of the page